Զաքար Տեր-Ղազարյան (1882-1920), Սիսիանի Ղարաքիլիսա (Ներկայիս Սիսիան քաղաքը) գյուղացի, 38 տարեկան: Եղել է գյուղական ուսուցիչ: 1918 թվականից մինչև 1920թ. հուլիս ամիսը վարել է նախ՝ Զանգեզուրի Շրջանային Խորհրդի և ապա՝ Հայաստանի հանրապետության իշխանությունների օրով՝ գավառա­կային կոմիսարի պաշտոն: Հանգուցյալը քաջ և խիզախ ռազմիկի համբավ էր վայելում ժողովրդի կողմից: Իր կոմիսարության ժամանակաշրջանում բազում անգամ, նա իր եռանդուն գործունեությամբ սանձահարել է հասարակական ու պետական չարամիտ, ոճրագործ տարրերին, որով և փրկել է ժողովուրդը անիշխանության կործանարար հետևանքներից…

Հանգուցյալ Զաքար Տեր-Ղազարյանը մեկն էր Զանգեզուրի հաղթական հերոսամարտի այն հերոսներից, որոնք իրենց կյանքի գնով պահ­պա­նեցին Զանգեզուրը որպես մայր Հայաստանի անբաժան մաս՝ հաջորդ սերունդներին թողնելով սրբազան ավանդ՝ շարունակելու հայրենիքի ազատագրության կիսակատար գործը:

Հանգուցյալն իր հեծելազոր­քով բազմիցս՝ թե՛ Զաբուղի ու Քաչալ Դաղի բարձունք­ներում՝ Ադրբեջանի զորքերի դեմ վարած կռիվներում, և թե՛ Նախի­ջևանի խաների ուժերի դեմ ունեցած օր­հա­սական ճակատամարտերում կատա­րել է հերոսա­կան սխրագոր­ծություններ: Թշնամու դեմ իր անողոք գոր­ծելա­կեր­պով նա վաստակել էր բոլշևիկների թշնա­մու­թյունը, որոնք Զան­գե­զուրը ռուսական սվին­ներով բռնա­գրավվելուց հե­տո, ձերբակալեցին նրան ու 1920թ. հուլիսի 7-ին, Գորիսի բան­տում գազանաբար սպանեցին:

Աշոտ Սիմոնյան

See author's posts