Հրաչյա Աճառյանն ապրել է ճգնակյացի կյանքով․ իր 77 տարիներից 65-ը նվիրաբերել է գիտությանը:

Հ․ Աճառյանը աշխատել է մեծ կամքով՝ առավոտից մինչև ուշ գիշեր:

Իր կյանքի ընթացքում ստեղծել է 250-ից ավելի գիտական աշխատանքներ:

Նրա աշխատությունների ձեռագիր էջերի ընդհանուր թիվը հասնում է 32 հազարի:

Նա եղել է Փարիզի Լեզվաբանական ընկերության ամենաերիտասարդ անդամը և Սորբոնի համալսարանի շրջանավարտ:

Ընտրվել է Չեխոսլովակիայի Արևելյան գիտությունների ինստիտուտի թղթակից անդամ:

Իր բազմաթիվ գիտական աշխատությունների համար նա դարձել է հնգակի մրցանակակիր:

Ըստ Գևորգ Ջահուկյանի բնութագրման՝ Հ․ Աճառյանն աշխատում էր «մասնագիտական ամենաբարձր որակումով, ամենաբծախնդիր ճշգրտությամբ, վիրտուոզու­թյան հասնող նրբությամբ և պարզ ու հստակ շարադրելու մեծ վարպետությամբ»:

Աճառյանը կատարելապես տիրապետում էր 18 լեզուների:

Իր 10-հատորյա (5000 տպագիր էջ) «Հայոց լեզվի լիակատար քերականություն» կոթողային աշխատության մեջ նա հայերենը համեմատել է աշխարհի 562 լեզուների հետ:

«Հայոց լեզվի լիակատար քերականություն» աշխատության ստեղծումը Հ․ Աճառյանը ծրագրել էր դեռևս դպրոցական տարիներին:

Ավետիք Իսահակյանը նրա մասին գրել է. «Աճառյանի կատարածը մեծագույն սխրանք է. քանի դեռ երկրի երեսին ապրում է գեթ մեկ հայ, կհիշվի մեծատաղանդ լեզվաբան Հրաչյա Աճառյանը»:

«Հայոց լեզվի պատմություն» երկհատորյակում նա մանրամասնում է հայերենի փոխառությունները նախագրային շրջանից մինչև աշխարհաբարի ձևավորում:

ՍՀՀԿ

See author's posts