1827թ. նկարագրող քարտեզում Գորիսն արդեն շրջկենտրոն էր՝ իր շրջակա թաղամասերով. ահա Գորիսի 1820-30-ական թվականների նկարագրությունից.

«Գորիս բնակավայրը ընկած է խոր կիրճում: Այս կիրճը ուշագրավ է նրանով, որ ինչպես ցանկապատնեշ, այն շարված է բարձր քարե սյուներով, հավանաբար հրաբխային ծագմամբ, որոնք և՛ շրջակա տարածքին, և՛ բնակավայրին տալիս են անսովոր եզակի բնույթ, միակը՝ անգամ Կովկասի տարածաշրջանի քմահաճ լեռներում: Գորիսն իր գեղեցիկ սրբարաններով և աշտարակներով, իր հայկական մատուռով և ջրաղացով՝ աղմկող գետակի վրա, ստվերածված սաղարթախիտ սոսիներով, գտնվում է ամֆիթատրոնում ՝ գերեզմանի կտրուկ անկման տափարակում: Այսպիսով, այս տարածքը՝ գեղեցիկ և ինքնատիպ, չափազանց հարմար է պաշտպանության համար»:

«Селение Герюсы лежит в глубоком ущелье. Ущелье это замечательно тем’, что оно, как частоколом, уставлено какими-то высокими каменными столбами, вероятно, вулканического происхождения, придающими и окружающей местности, и самому селению необыкновенно своеобразный характер, единственный даже в прихотливых горах Кавказского края. Самые Герюсы со своими красивыми саклями и башнями, со своей армянской часовней и водяной мельницей на гремучем потоке, осененном развесистыми чинарами, расположены амфитеатром на террасах крутого спуска в Герюсское ущелье. Таким образом местность эта, красивая и оригинальная, чрезвычайно удобна для обороны». (Потто В., Кавказская война. т. 3., Персидская война 1826-1828 гг., )